Καρκίνος δέρματος
Ο καρκίνος του δέρματος είναι από τους πιο συχνούς τύπους καρκίνου, ιδιαίτερα σε χώρες με υψηλή ηλιακή ακτινοβολία, όπως είναι η Ελλάδα. Δυστυχώς δεν μπορεί να προληφθεί, ωστόσο οι δερματικές αλλοιώσεις είναι εμφανείς, στα εκτεθειμένα σημεία του σώματος με σπίλους και ύποπτα σημάδια.
Οι βασικοί τύποι καρκίνου του δέρματος είναι το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, το σκληρόδερμα και το μελάνωμα.
Ως βασική αιτία καρκίνου του δέρματος θεωρείται η χωρίς όρια ηλιακή ακτινοβολία, η οποία είναι βεβαίως αποτέλεσμα χρόνων. Αν ένα παιδί ή έφηβος πάθει έγκαυμα από τον ήλιο, τότε ο κίνδυνος του καρκίνου του δέρματος είναι πολύ μεγαλύτερος από τον γενικό πληθυσμό.
Άλλοι εξίσου σημαντικοί παράγοντες για τον καρκίνο του δέρματος είναι το οικογενειακό ιστορικό, οι εκ γενετής πολλές ελιές στο σώμα. Τα παιδιά κάτω του ενός έτους δεν θα πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο ποτέ.
Το μελάνωμα αφορά έναν σπίλο που αυξάνεται σε μέγεθος ή αλλάζει σχήμα με την πάροδο του χρόνου. Πρόκειται για τον πιο επικίνδυνο τύπο καρκίνου, ο οποίος μόνο αν διαγνωστεί έγκαιρα μπορεί να προληφθεί. Ειδάλλως προκαλεί εύκολα μεταστάσεις και ο άνθρωπος μπορεί να χάσει τη ζωή του.
Ο αριθμός των περιστατικών καρκίνου του δέρματος έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια απότομα. Στην χώρα μας το μελάνωμα αφορά ετησίως 1.500 ανθρώπους.
Με το ψηφιακό δερματοσκόπιο ο γιατρός μπορεί να μεγεθύνει τον σπίλο έως και 20 φορές, εξετάζοντας καλά τις ανατομικές δομές του δέρματος.
Η πιο συχνή μορφή καρκίνου είναι το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα. Παρατηρείται πιο συχνά σε ηλικιωμένους και σε άνδρες αντί σε γυναίκες. Οι ασθενείς αυτοί διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν και άλλους τύπους καρκίνων δέρματος, γι’ αυτό και ο συχνός επανέλεγχος είναι απαραίτητος. Συνήθως εμφανίζεται στους ώμους ή στο σβέρκο και μοιάζει με μία επίπεδη περλέ επιφάνεια, οιδηματώδους μορφής.
Ο δεύτερος πιο επικίνδυνος καρκίνος δέρματος μετά το μελάνωμα. Είναι μία κόκκινη κηλίδα, σκληρή και πολύ συμπυκνωμένη, η οποία εύκολα αιμορραγεί. Πολλές φορές εκδηλώνει κνησμό και δεν αποκλείεται να δώσει μεταστάσεις και σε απομακρυσμένα όργανα. Αν δεν διαγνωστεί και θεραπευτεί μπορεί να μεγαλώσει πολύ και να γίνει μία μεγάλη μάζα.
Το σκληρόδερμα είναι ένα χρόνια αυτοάνοσο νόσημα που σχετίζεται πολύ στενά με τις αρθρώσεις. Μπορεί να ξεκινήσει από τα δάχτυλα των χεριών και να επεκταθεί ακόμα και σε όργανα του σώματος όπως είναι το ήπαρ. Η νόσος προσβάλλει συνήθως γυναίκες και συχνά παρουσιάζει συμπτώματα όπως το φαινόμενο Raynaud και τα σκληρά οιδηματώδη δάκτυλα. Θεραπεία οριστική δυστυχώς δεν υπάρχει.
Η θεραπεία του καρκίνου του δέρματος είναι πρωτίστως χειρουργική εκτομή του όγκου με βιοψία και πλαστική αποκατάσταση. Με αυτήν την επέμβαση με νυστέρι, ο όγκος αφαιρείται ολοκληρωτικά και στην συνέχεια αποστέλλεται για βιοψία προκειμένου να διαπιστωθεί αν όντως το καρκίνωμα έχει αφαιρεθεί. Στην συνέχεια πραγματοποιείται η πλαστική αποκατάσταση. Η μέθοδος αυτή με την ταχεία βιοψία έχει πολλά πλεονεκτήματα αφού αναγνωρίζεται το είδος του καρκίνου. Η χειρουργική εξαίρεση δεν μπορεί να γίνει μόνο στην περίπτωση που υπάρχουν σοβαρά συνοδά προβλήματα.
Άλλες μέθοδοι με πολύ καλά αποτελέσματα είναι ο καυτηριασμός με θερμοπηξία, η κρυοπηξία και το laser που επίσης έχει πολύ καλά αποτελέσματα. Τέλος, η ακτινοβολία είναι θεραπεία εκλογής και μάλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά και μετά από χειρουργείο.
Οι άνθρωποι που έχουν πολλές ελιές ή δυσπλαστικούς σπίλους, οικογενειακό ιστορικό από κάποιο μέλος στην οικογένεια, είναι ανοιχτόχρωμοι ή ανοσοκατεσταλμένοι πρέπει τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο να εξετάζονται με χαρτογράφηση.
Α- ασύμμετρη (asymmetrical)
Β- σύνορα (borders)
C- χρώμα (color)
D- διάμετρος (diameter)
E- εξέλιξη (evolving)
H χρήση της αντηλιακής κρέμας είναι η πρώτη και η καλύτερη συμβουλή για την πρόληψη του μελανώματος. Από μικρή ηλικία είναι σημαντικό να αποφεύγεται η έκθεση στον ήλιο και η δημιουργία εγκαύματος.